Một trong những đặc trưng nổi bật của nền kinh tế hiện đại là sự dịch chuyển liên tục của các cấu trúc quen thuộc. Thay đổi không còn xuất hiện như những cú sốc đơn lẻ, mà đã trở thành trạng thái thường trực của thị trường và đời sống kinh tế – xã hội. Trong bối cảnh đó, tư duy chờ đợi một giai đoạn “ổn định” để hành động đang dần bộc lộ sự lạc hậu. Khi sự ổn định được nhận diện rõ ràng, cơ hội thường đã chuyển dịch sang những chủ thể có khả năng phản ứng sớm hơn và quyết đoán hơn.
Thay Đổi Trở Thành Trạng Thái Thường Trực Và Thách Thức Năng Lực Thích Ứng
Ở bình diện quản trị, vấn đề cốt lõi không nằm ở bản thân sự biến động, mà ở năng lực thích ứng của tổ chức trước những dịch chuyển đó. Thực tế cho thấy không ít doanh nghiệp, dù sở hữu nguồn lực đáng kể, vẫn rơi vào thế bị động do quen vận hành theo quán tính cũ và phản ứng chậm với các tín hiệu thị trường. Theo chia sẻ của Chủ tịch HĐQT DGroup Holdings – ông Hồ Huỳnh Duy, điều đáng lo ngại nhất không phải là tốc độ thay đổi ngày càng nhanh, mà là việc tổ chức đánh mất khả năng đọc sớm và quyết sớm. Thích ứng, vì vậy, cần được nhìn nhận như một năng lực quản trị có chủ đích, chứ không đơn thuần là phản xạ ngẫu hứng trước áp lực ngắn hạn.
Đổi Mới Sáng Tạo Như Một Hệ Thống Vận Hành Có Kỷ Luật
Trong cách tiếp cận này, đổi mới sáng tạo không thể tiếp tục được xem là câu chuyện của cảm hứng hay những khẩu hiệu mang tính phong trào. Đổi mới chỉ thực sự có giá trị khi được đặt trong một khuôn khổ vận hành có kỷ luật, nơi các ý tưởng được thử nghiệm nhanh, đo lường bằng dữ liệu thực tế và điều chỉnh liên tục dựa trên phản hồi của thị trường.
Một dẫn chứng thực tiễn từ Hệ sinh thái khởi nghiệp DGroup Holdings cho thấy đổi mới không nhất thiết phải khởi đầu bằng những bước đi mang tính đột phá, mà có thể bắt đầu từ sự dũng cảm điều chỉnh đúng thời điểm. Trong giai đoạn thị trường biến động mạnh, thay vì mở rộng bằng mọi giá, doanh nghiệp lựa chọn tái cấu trúc mô hình vận hành của một đơn vị thành viên, chấp nhận cắt bỏ những cấu phần vẫn tạo doanh thu nhưng không còn phù hợp với định hướng dài hạn. Quy trình ra quyết định được rút ngắn, dữ liệu khách hàng được đặt vào trung tâm, và đội ngũ được trao quyền điều chỉnh trong khuôn khổ kiểm soát rõ ràng. Cách tiếp cận này không chỉ giúp doanh nghiệp ổn định trở lại, mà còn tạo nền tảng vận hành linh hoạt hơn cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Ở góc độ rộng hơn, đây không chỉ là bài toán riêng của doanh nghiệp, mà còn phản ánh yêu cầu cải cách đối với các tổ chức xã hội và hệ thống quản lý công. Trong bối cảnh đời sống kinh tế – xã hội biến động nhanh, những hệ thống vận hành thiếu linh hoạt sẽ ngày càng bộc lộ độ trễ trong việc đáp ứng các nhu cầu thực tiễn.
Lãnh Đạo, Học Tập Nhanh Và Nền Tảng Cho Phát Triển Bền Vững
Từ câu chuyện của doanh nghiệp, có thể mở rộng ra một nhận định mang tính phổ quát: trong kỷ nguyên bất định, tốc độ học tập đang dần trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Không chỉ doanh nghiệp, mà cả người lao động, các tổ chức giáo dục và khu vực công đều chịu áp lực phải học nhanh hơn, sửa sai nhanh hơn và cập nhật liên tục. Những hệ thống chậm thay đổi không chỉ làm giảm hiệu quả kinh tế, mà còn tạo ra khoảng cách ngày càng lớn giữa chính sách và thực tiễn xã hội.
Tuy nhiên, đổi mới không thể tách rời kỷ luật. Việc cho phép sai lầm là cần thiết để học hỏi, nhưng việc lặp lại sai lầm cho thấy sự thiếu hụt trong cơ chế phản hồi và cải tiến hệ thống. Ở cả cấp độ tổ chức lẫn xã hội, đổi mới chỉ thực sự bền vững khi đi kèm trách nhiệm giải trình và năng lực điều chỉnh sau mỗi thử nghiệm. Không có kỷ luật, đổi mới dễ trượt thành sự tùy tiện và làm xói mòn niềm tin.
Trong bối cảnh đó, vai trò của lãnh đạo cần được nhìn nhận như yếu tố dẫn dắt sự thay đổi. Lãnh đạo không chỉ là người duy trì trạng thái hiện tại, mà phải chủ động mở đường, chấp nhận rủi ro có tính toán và tạo điều kiện cho tổ chức thử nghiệm trong một khuôn khổ chiến lược rõ ràng. Không một tập thể nào có thể tiến về phía trước nếu người đứng đầu lựa chọn sự an toàn của hiện tại thay vì chuẩn bị cho tương lai.
Xét cho cùng, thích ứng là điều kiện cần để tồn tại, nhưng đổi mới sáng tạo liên tục mới là điều kiện đủ để phát triển bền vững. Trong một nền kinh tế đang dịch chuyển nhanh, lợi thế dài hạn không nằm ở quy mô hay nguồn vốn, mà ở năng lực học hỏi, cải tiến và thực thi kỷ luật đến cùng – thước đo quan trọng nhất của năng lực quản trị trong kỷ nguyên bất định.
BT. KaMy
