Có những giai đoạn trong phát triển kinh tế mà thách thức lớn nhất của doanh nghiệp không đến từ thị trường, cũng không hoàn toàn đến từ đối thủ cạnh tranh, mà đến từ giới hạn của chính mô hình vận hành cũ. Khi tốc độ thay đổi của nền kinh tế vượt nhanh hơn khả năng thích nghi nội tại, những lợi thế từng tạo nên thành công hôm qua rất dễ trở thành lực cản của ngày mai. Trong bối cảnh đó, bài toán sống còn của doanh nghiệp không chỉ là mở rộng quy mô, tối ưu chi phí hay chạy theo công nghệ mới, mà là tái tạo năng lực tăng trưởng từ bên trong - bắt đầu bằng việc nâng cấp con người.
Nâng cấp con người: Gốc rễ của mọi cuộc chuyển mình
Trong dòng chảy tái cấu trúc ấy, ngày càng nhiều mô hình quản trị tiên phong đặt trọng tâm vào một câu hỏi lớn hơn tăng trưởng: làm thế nào để con người đủ năng lực bước cùng tốc độ phát triển của tổ chức. Từ góc nhìn thực chiến của hệ sinh thái khởi nghiệp DGroup Holdings và quan điểm điều hành của Chủ tịch Ho Duy Anthony, nâng cấp doanh nghiệp rốt cuộc không bắt đầu từ công nghệ hay chiến lược, mà bắt đầu từ việc nâng cấp nội lực con người - yếu tố cốt lõi quyết định sức bật dài hạn và khả năng phát triển bền vững của tổ chức trong thời đại biến động.
Nhìn rộng hơn, đây không còn là bài toán của riêng một doanh nghiệp, mà là một thực tiễn đang diễn ra trong toàn bộ khu vực kinh tế tư nhân. Khi chu kỳ tăng trưởng cũ dần khép lại, một chuẩn năng lực mới cũng đang hình thành - nơi doanh nghiệp không chỉ cần người làm việc chăm chỉ, mà cần những con người biết học nhanh, đổi nhanh và thích nghi nhanh hơn thị trường.
Khi chăm chỉ thôi không còn đủ
Trong một thời gian dài, nhiều doanh nghiệp vận hành trên nền tảng của những giá trị từng tạo nên thành công: sự cần cù, tinh thần trung thành và nỗ lực bền bỉ. Đó là những phẩm chất luôn cần thiết, nhưng trong bối cảnh cạnh tranh hiện tại, chỉ chăm chỉ thôi là chưa đủ. Khi thị trường đổi luật, việc cố gắng theo cách cũ đôi khi không giúp doanh nghiệp đi xa hơn, mà chỉ khiến tổ chức tiêu hao nhiều hơn cho những phương thức đang dần mất hiệu quả. Càng làm nhiều theo lối cũ chưa chắc tạo ra giá trị mới. Càng bền bỉ với mô hình cũ chưa chắc giữ được lợi thế cạnh tranh. Điều thị trường đang đòi hỏi không chỉ là sự nỗ lực, mà là nỗ lực đúng hướng, đúng năng lực và đúng tốc độ của thời cuộc.
Thực tế khắc nghiệt của kinh tế thị trường luôn là như vậy: sự thay đổi không chờ bất kỳ ai kịp thích nghi. Những doanh nghiệp chậm chuyển mình sẽ dần hụt hơi, không phải vì họ thiếu cố gắng, mà vì cách cố gắng ấy không còn phù hợp với chuẩn cạnh tranh mới.
Khoảng cách mới nằm ở năng lực thích nghi
Ngày nay, khoảng cách giữa doanh nghiệp bứt phá và doanh nghiệp tụt lại phía sau không còn được đo bằng tuổi đời thương hiệu, quy mô tài sản hay lợi thế tích lũy trong quá khứ. Khoảng cách ấy ngày càng được quyết định bởi tốc độ học hỏi, năng lực thích nghi và mức độ quyết liệt trong hành động. Ai học nhanh hơn sẽ nhìn ra cơ hội sớm hơn. Ai dám từ bỏ thói quen cũ sớm hơn sẽ có nhiều không gian hơn để tạo ra năng lực mới. Ai hành động quyết liệt hơn sẽ nắm quyền chủ động trong cuộc cạnh tranh. Và ai đủ tỉnh táo để hiểu rằng thời thế đã khác, người đó mới có thể bước vào tương lai với một vị thế khác.
Đó cũng là lý do ngày càng nhiều doanh nghiệp đang chuyển từ tư duy “quản trị nhân sự” sang “phát triển năng lực con người”. Bởi nguồn lực quý giá nhất trong kỷ nguyên mới không còn chỉ nằm ở vốn, tài sản hữu hình hay công nghệ, mà nằm ở chất lượng đội ngũ - những con người có thể cùng doanh nghiệp tiến hóa qua từng chu kỳ phát triển.
Tái định hình năng lực lao động trong kỷ nguyên mới
Một tổ chức muốn bước vào giai đoạn tăng trưởng mới cần một lực lượng nhân sự với tư duy mới để nhìn đúng vấn đề, kỹ năng mới để tạo ra kết quả mới, thái độ mới để thích nghi với tốc độ mới và tinh thần chủ động để không đứng ngoài cuộc trước những biến động tất yếu. Điều đó đòi hỏi mỗi cá nhân phải bắt đầu từ những thay đổi rất thực tế: nâng cấp nhận thức để xem thay đổi là cơ hội trưởng thành thay vì mối đe dọa; nâng cấp năng lực bằng tinh thần học hỏi liên tục, thiếu gì học đó, yếu gì rèn đó; và nâng cấp tinh thần hành động bằng sự quyết liệt, kỷ luật và chủ động trong công việc.
Không ai tiến xa bằng lòng tự ái nghề nghiệp. Không ai tạo ra giá trị mới bằng năng lực cũ. Và cũng không doanh nghiệp nào có thể xây dựng năng lực cạnh tranh dài hạn nếu đội ngũ bên trong không được tái đào tạo, tái chuẩn hóa và tái tạo động lực phát triển tương xứng với chiến lược mới.
Năng lực cạnh tranh quốc gia bắt đầu từ mỗi doanh nghiệp
Suy cho cùng, trong mọi chu kỳ phát triển của nền kinh tế, doanh nghiệp luôn là tế bào của thị trường và con người luôn là hạt nhân của mọi sự tăng trưởng. Một chiến lược đúng có thể mở ra cơ hội, một mô hình tốt có thể tạo ra lợi thế, nhưng chỉ một đội ngũ đủ năng lực thích nghi mới có thể biến cơ hội thành kết quả và biến lợi thế thành sức mạnh bền vững.
Trong giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ của kinh tế tư nhân Việt Nam, cuộc cạnh tranh lớn nhất không còn nằm ở việc doanh nghiệp sở hữu bao nhiêu nguồn lực, mà nằm ở việc doanh nghiệp nâng cấp được bao nhiêu giá trị bên trong tổ chức - từ tư duy quản trị, chất lượng nhân sự cho tới tốc độ ra quyết định và khả năng thực thi. Doanh nghiệp nào xây dựng được một bộ máy biết học hỏi, biết đổi mới và biết vận hành với chuẩn năng lực cao hơn sẽ là doanh nghiệp nắm lợi thế trong chu kỳ tăng trưởng kế tiếp.
Và khi ngày càng nhiều doanh nghiệp cùng chuyển mình theo hướng đó, đây không chỉ là câu chuyện phát triển của từng tổ chức riêng lẻ, mà sẽ trở thành động lực tạo nên một khu vực kinh tế tư nhân bản lĩnh hơn, hiệu quả hơn và có năng lực cạnh tranh mạnh mẽ hơn trên bản đồ kinh tế khu vực. Bởi sau cùng, sức mạnh của một nền kinh tế luôn bắt đầu từ sức mạnh nội tại của từng doanh nghiệp; còn sức mạnh của mỗi doanh nghiệp, lại bắt đầu từ chất lượng của chính con người bên trong nó.
BT. KaMy
